MEB-UNICEF iş birliğinde ve Avrupa Birliğinin finansal desteği ile gerçekleştirilen “Öğretmen Eğitimi Dijital Ekosistemi” projesi ile öğretmenlerin dijital becerilerinin ve yetkinliklerinin artırılması hedeflenmiş olup proje kapsamında hazırlanan bu raporda, Türkiye’de tüm eğitim kademelerinde eğitim veren öğretmenlerin çağın gerektirdiği dijital yeterlikler için duydukları ihtiyaçlar ve sahip oldukları dijital becerilere ilişkin görüşlerine yer verilmiştir. Raporda Türk eğitim sistemine, öğretmen yeterliklerine, dijital yeterliklere, dünyada ve Türkiye’de mevcut duruma ait kısa bilgilere yer verildikten sonra öğretmen ihtiyaç analizinin metodolojisine, bulgulara, sonuç ve önerilere yönelik bilgiler verilmektedir.

“Bu eğitim paketi, bu araçları kullanırken daha sistematik ve pedagojik bir çerçeve kazanmamı sağladı. Önceden belki daha çok “deneyerek öğrenme” şeklinde ilerlerken, şimdi hangi dijital beceriyi hangi amaçla, hangi aşamada ve nasıl kazandıracağımı daha iyi planlayabiliyorum.”

Ahmet öğretmen, görsel tasarım ve video üretim araçlarının kullanımını kendi öğrendiği gibi, bu eğitim paketi sayesinde öğrencilerinin de bu dijital becerileri kazanmasına öncülük etti. 

“Bu eğitim modüllerinin benim branşım olan Fen Bilimleri eğitimine katkısını gözlemlemek çok kolay.  Öğrencilerimle birlikte yürüttüğümüz bir insansız hava aracı (drone) tasarımı projemiz vardı. Daha önce projemizin aşamalarını ve sonuçlarını anlatırken basit fotoğraflar ve metinlerle yetiniyorduk. Ancak eğitimden sonra edindiğim yeni yaklaşımlarla, Adobe programlarını kullanarak öğrencilerimin hem tasarım sürecini (3D tasarım, lazer kesim, montaj) geliştirdim; hem de uçuş testlerini içeren, kısa ve etkileyici bir tanıtım videosu hazırlamalarına rehberlik ettim. Bu video, projemizi Teknofest’te jüriye sunarken ve okul sergimizde anlatırken çok işimize yarayacak. Öğrenciler, kendi emeklerini bu kadar profesyonel bir şekilde sunabilmekten büyük mutluluk ve gurur duydular. Bu sayede, dijital hikaye anlatıcılığı becerileri de gelişti.

Proje kapsamında, öğretmenlik deneyimime kattığım bir diğer araç da Öğretmen Öğrenme Laboratuvarlarında bulunan 3D yazıcı oldu. Şu anda öğrencilerimle yeşil enerji projeleri kapsamında rüzgar türbini modelleri tasarlıyor ve bunların parçalarını 3D yazıcıda üretiyoruz. Bu da bize, farklı tasarımları deneyip en verimli olanı bulmak için çok daha fazla zaman ve imkan kazandırıyor.”

Ahmet öğretmen, yapay zeka araçlarını kullanırken üretilen içeriklerin doğruluğunu sorgulamayı, kaynakları teyit etmeyi ve teknolojiyi etik bir biçimde kullanmayı da proje sayesinde öğrencileriyle birlikte deneyimleyebiliyor. “Öğrencilerimden görsel oluşturma ve yorumlama becerilerini geliştirmek için, bilimsel bir kavramı (örneğin fotosentez) yapay zeka ile görselleştirmelerini istiyorum. Ortaya çıkan görseller üzerinden o kavramı tartışıp, yapay zekanın doğru ve yanlış yorumlarını değerlendiriyoruz. Bu, hem eleştirel düşünme hem de dijital okuryazarlık becerilerini geliştiriyor ve onları dijital ekosistem farkındalığı yüksek bireyler haline getiriyor.”

 “Biz öğretmenlerin derslerimizde kullanacağımız pedagojilere uygun dijital araç ve uygulamalara hâkim olmamız gerekiyor. Böylece öğrencilerin çevrim içi kaynaklardan araştırma yapmaları, elde ettikleri bilgileri dijital poster, sunum veya video gibi farklı dijital ürünler aracılığıyla ifade etmeleri gibi etkinlikler sayesinde öğrencilerin üretim iş birliği ve dijital ortamda sorumlu davranma becerilerinin gelişimini desteklemeye çalışıyoruz. Böylelikle, dijital vatandaşlık, etik kullanım ve çevrim içi güvenlik konularına yönelik de farkındalık da desteklenmiş oluyor.”

Matematik öğretmeni Eyüp Akbulut da, bu projeden yararlanan öğretmenlerden biri. Eyüp öğretmen, Öğretmen Öğrenme Laboratuvarları konusunda çok hevesli. “Bu laboratuvarlar, bence birer çok disiplinli gelişim merkezi. Bir öğretmene hadi bu soruna bir çözüm üret dediğimiz anda gelişim başlıyor zaten, durup düşünmek için vakit ayırmış oluyorsun.”

Eyüp öğretmen, bu laboratuvarlarda yapılabilecek mesleki gelişim faaliyetlerini meslektaşlarıyla paylaşmaya da hazır. “Öğretmenlere seminerler organize edebilirim. Mesela, yapay zekanın ve yapay zeka ile entegre çalışan Canva, NotebookLM gibi araçların tanıtımını yapabilirim. laboratuvarlarda kim hangi aracı kullanmayı öğrenmek istiyorsa ders dışı zamanlarda bununla ilgili eğitimler verebilirim.”

Mesleki gelişimine yönelik kullanımının yanısıra, Eyüp öğretmen Dijital Yetkinlik Eğitim Paketi ile öğrencilerinin dijital dünyaya sağlıklı ve güvenli bir şekilde entegre olmalarını destekliyor. “Öğrencileri teknolojinin bilinçli kullanımı sağlamak adına derslerde mümkün mertebe etik kullanım ve riskler hakkında bilgilendirme sunumları yapıyorum. Bunların akabinde özellikle yeni çıkan, işlerini kolaylaştıracak yapay zeka araçlarının tanıtımını yapıp derslerde bunları kullanarak içerik üretmeleri için fırsat sunuyorum. Bunlarla birlikte son dönemde finansal okur yazarlık tarafında ciddi bir merak artışı gözlemleniyor. Özellikle sermaye piyasaları hakkında bilgi sahibi olmaları, yorumlayabilmelerini sağlayacak dijital araçları göstererek meraklarını geliştirmeye çalışıyorum.”